Deze activiteit heeft inmiddels plaatsgevonden.
Wegens een tekort aan deelnemers kan de excursie op dit moment
helaas geen doorgang vinden.
Op zoek naar industriecultuur
Van 13-15 mei 2011 organiseert Forum een driedaagse excursie
naar het Duitse Ruhrgebied. Deze streek maakte in de negentiende
eeuw een snelle groei door, toen hier een van de grootste
industriegebieden van Europa ontstond. Dit gebeurde doordat er in
het Ruhrgebied zowel steenkool als ijzererts kan worden gewonnen.
De snelle groei van de werkgelegenheid leidde tot migratie vanuit
andere delen van Duitsland en Polen. De bestaande dorpen en steden
maakten een enorme groei door. Veel van de nieuwe woonwijken werden
speciaal voor bepaalde groepen arbeiders gebouwd, bijvoorbeeld door
een grote werkgever. Zo ontstonden, vooral rond 1900, talloze
fabrieksdorpen en tuindorpen. Deze kenmerken zich door kleine
eengezinswoningen, vaak met grote tuinen, waar de veelal van het
platteland afkomstige nieuwe arbeiders hun eigen groente konden
verbouwen.
Bijna net zo snel als de industrie opkwam, verdween deze weer
vanaf de jaren tachtig van de afgelopen eeuw. De kolenmijnen sloten
de een na de ander en ook de meeste staalfabrieken zijn nu
verdwenen.
Geografisch gezien is het Ruhrgebied een rommeltje: gesloten
kolenmijnen, nieuwe woonwijken, staalfabrieken en oude dorpskernen
liggen kriskras door elkaar, in een gebied dat ook nog eens wordt
doorkruist door wegen, spoorlijnen en kanalen. En toch heeft het
gebied zich ontwikkeld tot een toeristische trekpleister: in 2010
was het Ruhrgebied een van de Europese culturele hoofdsteden. Dit
is het voorlopige hoogtepunt van een omvangrijke stedelijke
vernieuwingsoperatie die rond 1990 in gang werd gezet. Vanaf toen
werden verlaten industrieterreinen veranderd in parken, met behoud
van de karakteristieke bebouwing, kwamen er bezoekerscentra en
musea en werden de oude fabrieksdorpen en tuinsteden opgeknapt. Dit
alles in het kader van de Internationale Bauausstellung Emscher
Park (IBA), met thema's als industriecultuur (tentoonstellingen en
dance events in oude fabrieken) en industrienatuur
(bedrijventerreinen omgetoverd tot landschapsparken)
Tijdens de excursie gaan we kijken hoe het Ruhrgebied er nu
bijligt. Ook verdiepen we ons in de ideeën die ten grondslag liggen
aan de aanpak van het gebied.
Programma
De volgende projecten
zullen worden bezocht:
Innenhafen,
Duisburg - De oude binnenhaven van Duisburg, welke
gedeeltelijk veranderd is in een modern woon- en werkgebied met
studentenwoningen en penthouses ontworpen door Norman Foster. Er
bevinden zich ook enkele verbouwde pakhuizen en een Stedelijk
museum (cultuur en geschiedenis).
Landschaftpark
Duisburg Nord - 430.000 m2 groot terrein van een gesloten
staalfabriek. De meeste gebouwen staan er nog en enkele zijn ook
toegankelijk. Er is een gedeelte braakliggend terrein, 'heroverd'
door de natuur en ontsloten door fiets- en
wandelpaden.
Schüngelberg,
Gelsenkirchen - Tuindorp bestaande uit 300 woningen,
gebouwd voor werknemers aangrenzende kolenmijn (nu gesloten). In
jaren 90 gerenoveerd en uitgebreid met 200 woningen en
dorpscentrum. De afvalberg van de kolenmijn is nu een park.
Natuurlijke waterzuivering.
Margarethenhöhe,
Essen - Groot tuindorp met originele toegangspoort.
Gebouwd voor werknemers van de Krupp-staalfabriek. Gerenoveerd rond
2000.
Zollverein,
Essen - Gesloten kolenmijn en staalfabriek. De meeste
gebouwen zijn gebouwd tussen 1922 en 1932 in art deco
stijl. Huisvest nu kleine bedrijven, diverse musea (onder
meer Ruhr Museum en design museum) en
restaurants.